Xayawaanada khatarta ku jira

Wiyisha ayaa halis ugu jirta baabi'inta

Bini'aadamku waa mashiin baabi'inaya nidaamyo dabiici ah oo dabiici ah isla markaana hoos u dhigaya meelaha ay ku nool yihiin noocyada ugu badan ee xayawaanka duurjoogta ahi. Warshadaynta iyo magaalaynta sii kordhaysa ayaa u kala saaray meelaha dabiiciga ah goobo madadaalo iyo ilaalin oo keliya. Halka ay kahadli jireen balaadhinta, hada waxay kahadlaan ilaalinta. Dhammaan waxqabadyada wasakhda iyo sharafta leh ee bini-aadamka ayaa dadka ka dhigay inay muuqdaan xayawaan khatar geliyay. Xayawaanka khatarta ku jira waa midka dadkiisu si aad ah hoos ugu dhacayaan sannadihii la soo dhaafay ama degaankoodu kala daadsan yahay.

Maqaalkan waxaan ku baran doonnaa wax badan oo ku saabsan xayawaanka halista ku jira iyo dhibaatooyinka ay keenaan.

Waa kuwee xayawaannada halista ugu jira baabi'inta?

Meeraha ayaa u yimid inuu aqoonsado 8.300 nooc oo xayawaan ah. Dhamaan 8% ka mid ah waa bakhtiyeen halka 22% kalena ay qatar ugu jiraan dabar goyn hadda. Maaha markii ugu horreysay ee meeraha dhulku uu wajaho xaaladdan oo kale, sidaa darteed waxaa laga dheehan karaa inaan ku soo dhowaannay dabargoyntii lixaad. Saameynta bani'aadamku ku leeyahay hab-nololeedka deegaanka ayaa sababaya in noocyo badan oo adduunka ah la waayo. Waxaas oo dhami waxay u abuurayaan dhaawac aan laga soo kaban karin noolaha iyo isu dheelitirka deegaanka ee nidaamka deegaanka.

Xayawaanka halista ugu jira in la baabi'iyo waxaa ka mid ah:

  • Belar Bear
  • Panda
  • Shabeelka Sumatran
  • Goorilla buur
  • Laynx Iberia
  • Hammerhead xayawaan
  • Nibiriga midig ee Waqooyiga Atlantic
  • Nibiriyada dilaaga ah
  • Giraffes
  • Leopard Baraf
  • Haramcadka Aasiya
  • Caracal
  • Shabeel Amuur
  • Shabeelka Sumatra

Liiskuna wuu sii socdaa. Ugaadhsiga, xaalufinta dhirta, kalluumeysiga xad -dhaafka ah iyo isbeddelka cimilada ayaa dhibaato weyn ku haya xayawaanka.

Waa maxay xayawaanka ugu halista badan in la baabi'iyo?

Orsada tiir waa xayawaan khatar ku jira

In kasta oo aan si sax ah loo garan karin, xayawaanka khatarta ugu jira baabi'intu waa orso cirif ah. Waana in bini aadamku uu saameyn aad u daran ku yeelanayo cimilada meeraha isla markaana uu abuurayo kuleylka adduunka. Waxaas oo dhami waxay kicinayaan dhalaalida koofiyadaha cirifka sababtoo ah hoos u dhaca qadarka barafka ee cirifka woqooyi. Tani waa lagama maarmaan si bahasha ay uga soo burqan karaan soorayaasha tan iyo iyagu waa dhul oo ma aha xayawaan badeed.

Waa xayawaanka ugu halista badan Dunida. Ma saadaalinayaan in ka badan qarni nolosha ah. Hadda, waxa jira in kabadan 20.000 oo muunad oo nool.

Waa kuwee xayawaanka duurjoogta ah ee halista ugu jira baabi'inta?

Ka mid ah xayawaanka duurjoogta ah ee halista ugu jira baabi'inta, waxaan ka helaynaa wiyisha Java xagga sare 1. Xaaladdaada waa wax xasaasi ah maaddaama ay jiraan tiro yar oo tijaabo ah oo haray waxayna ku jirtaa xaalad khatar ah oo qatar ah. Ugaarsiga sharci darada ah inuu awood u yeesho inuu u rogo qurxin ama aaminaad dhaqamada bariga in geesahoodu leeyahay waxyaabo bogsiinaya, ayaa ka dhigeysa bartilmaameedka halaagooda.

Arimaha Deegaanka

Xayawaanada khatarta ku jira waa natiijada ugu dhakhsaha badan ee dhaqdhaqaaqa aadanaha. Qaar ka mid ah sababaha ugu waaweyn ayaan gadaal ka arki doonaa, laakiin waxay la xiriiraan burburin deegaan. Burburinta meesha ay xayawaanku ku nool yihiin kuna horumaraan macnaheedu waa inaysan noolaan karin, kaliya maahan waxqabadyadooda, laakiin sababtoo ah silsiladda cuntada ayaa la beddelay.

Way adag tahay in laga fekero xayawaanka khatarta ku jira adigoon ka fikirin inaad la qabsato. Waxaa jira xayawaan aan tiro lahayn oo awood u leh inay la jaanqaadaan xaaladaha cusub uguna beddelaan inay dammaanad qaadaan guusha noocyada. Si kastaba ha noqotee, nidaamyadan la-qabsiga ah waxay ku jiraan miisaan ballaaran. Magac ahaan, waxay u baahan yihiin kumanaan sanadood isbeddellada hidde-sidayaasha si ay u dhex galaan iyo inay helaan dabeecad ama dabeecad cusub oo ka caawisa inay la qabsadaan jawiyada

Waana in dhulkeenu uusan ahayn mid go'an ama deggan, laakiin, dabiici ahaan sidoo kale waxay ku dhacdaa isbeddello. Farqiga lama huraanka ah ee ay ku kala duwan tahay isbeddelada dabiiciga ah iyo kuwa ay bini aadamku sababeen waa waqti. Xawaaraha ay adduunku isku beddeleyso howlaheena aadanaha awgeed waa mid aad u dhaqso badan oo xayawaanku la qabsan karo oo ku noolaan karo. Sababtaas awgeed, inbadan iyo inbadan oo xayawaan ah ayaa halis ugu jira inay dabar go’aan.

Sababaha keena in xayawaanku halis ugu jiraan dabargoyn

Asteriyoodhku waxay sababeen baabi'in tiro badan waagii hore

Asteriyoodhka iyo meteorites-ka waxay sababeen baabi'inta dad fara badan waagii hore, kuwa dhulka ku soo dhowaadana maanta ayaa lala socda oo lala socdaa.

Waxaan qoreynaa sababaha oo aan qeexeynaa si aan u ogaano sababaha keenay in kumanaan xayawaan ay khatar galaan. Laga bilaabo sababaha dabiiciga ah, Iyagu waa kuwa dhaca ficil la'aanta qofka aadanaha ah. Sababahaasi waxay keeneen inay baaba'aan xooluhu baaxad weyn. Sababahaani waa inay la xiriiraan muuqaalka cudurada iyo aafooyinka, tartanka noocyada kale iyo xitaa gabowga laftiisa.

Waxaa jira aafooyin dabiici ah oo baabi’in kara noocyo badan. Tusaale ahaan, waxaan leenahay dabka kaynta, abaaraha, duufaannada, volcanoka, iwm. In kasta oo ay tahay dabeecadda bilowgeeda, haddana waxay ku dambaysaa dilka kumanaan noole.

Hadda waxaan u jeesaneynaa sababaha ku lug leh falalka aadanaha. Bini'aadamku wuxuu sababayaa ka faa'iideysiga kheyraadka dabiiciga ah, wasakheynta nidaamyada deegaanka iyo barakicinta bulshada. Hawl kasta oo bani'aadamku qabato waxay saameyn ku yeelaneysaa deegaanka. Cawaaqibta degdega ah waa jacaylka loo qabo nolosha nolosha xayawaanka.

Hufnaanta nidaamka bey'adda ayaa la beddelay, tanna, u nuglaanta xayawaanadan wax isbeddel deegaan ah ayaa kordha. Isbeddelladan iyo isbeddeladan sababa luminta noocyo badan maxaa yeelay macquul maahan in lala qabsado deegaanno cusub waqti aad u gaaban.

Cawaaqibta xoolaha khatarta ku jira

In badan oo idinka mid ah ayaa la yaabi doona waxa ay macno weyn u tahay in nooc ka mid ah cayayaanka uu u baaba'o qofka bini'aadamka ah. Waxba noo tari mayso waxna nama yeelin, ka dib, waa uun "cayayaan". Cawaaqibta ka timaadda xayawaanka halista ku jira waxay leedahay, waxaan ka helaynaa isbeddel ku dhaca nidaamka deegaanka guud ahaan. Taas macnaheedu waa inay soo socdaan isu dheelitir la'aanta u dhaxaysa noocyada oo markaa hoos u dhigaysa tayada silsiladda cuntada. Dhibaatadan oo dhan waxay ku dhammaataa inay saameyn ku yeelato xayawaannada ku nool deegaanno kala duwan.

Nidaamka deegaanka oo dhan gebi ahaanba waa la saameeyaa marka nooc ka mid ahi dabar go’ayo. Kaliya maaha cuntada laakiin isbeddelada ku dhaca heerka ilaha. Waxaa jira cawaaqibyo daran oo aan soo taxnay:

  • Lumidda kala duwanaanta hidde-wadaha. Tani waa arrin muhiim ah marka la xisaabinayo u nuglaanta noocyada. Dhammaan qaybaha deegaanku waxay yareeyaan fursadaha ugaarsiga, is-dhaafsiga hidda-socodka, taranka, iwm.
  • Noocyada oo dhammaaday. Waqti ka dib, lumitaanka noocyadu waxay waxyeelo daran u geystaan ​​deegaanka. Noocyada baaba'aya ayaa sababa in noocyo kale ay la wareegaan meelihii ay ku noolaayeen noocyadaas dabar go'ay. Saameynta ay keeneen dabargoynta noocyada waxaan helnaa ugaarsi, jarista dhirta iyo dabka kaynta.
  • Isbeddelka aadanaha. Qaar badan oo ka mid ah geeddi-socodka aadanaha ayaa cawaaqib ku leh xayawaanka khatarta ku jira. Waxaan had iyo jeer adeegsanay aqoonta si aan u awoodno inaan xoolaha ugu isticmaalno faa iidadeena. Maaddaama noocyadu baaba'ayaan, u nuglaanta cuntada ayaa sii kordheysa.
  • Burburinta nidaamka deegaanka. Waxaan ku faahfaahin doonnaa tan si faahfaahsan qaybta xigta.

Burburinta nidaamka deegaanka iyo kheyraadka dabiiciga ah

Xaalufinta dhirtu waxay khatar galineysaa dhirta iyo duunyada

Markii aan sababno baabi'inta dhirta iyo duunyada waxaan jabineynaa isu dheelitirka deegaanka. Noole kasta wuxuu leeyahay shaqo nidaamyada deegaanka. Ama waxay ka caawineysaa in la wasakheeyo, in la abuuro meelo qoyan, in loo adeego cunto, in la xakameeyo dadka, iwm. Haddii aan tirtirno noocyada u adeega cuntada dadka kale, Kaliya ka dhigi mayno noocyada la hadal hayo in la waayo laakiin sidoo kale kan kale ee ay ku daaqday.

Isla mar ahaantaana, waxaan ogaan karnaa in noocyada wax ku quudiya midda aan dabar go'nay, ay wasakheeyeen dhir kale tanina hadda ma kordhin karto dadkeeda. Guud ahaan, wax ka beddelka xaaladda nidaamka deegaanka wuxuu horseedaa noocyada aan lahayn isku ilo si ay u noolaadaan isla markaana ay u noqdaan, yareyn karaa kheyraadka dabiiciga ah ee aan ku baran jirnay isticmaalkiisa. Tusaale ahaan, shinnidu aad bay muhiim ugu tahay aadanaha dadkoodana ay si ba’an u saameysay.

Waxaan rajeynayaa in maqaalkani uu kor u qaadayo wacyiga ku saabsan xayawaannada halista ku jira iyo saameynta ay ku leeyihiin heer caalami.


Nuxurka maqaalka wuxuu u hogaansamayaa mabaadi'deena anshaxa tifaftirka. Si aad u soo sheegto khalad guji Halkan.

Noqo kuwa ugu horreeya ee faallo bixiya

Ka tag faalladaada

cinwaanka email aan la daabacin doonaa.

*

*

  1. Masuul ka ah xogta: Miguel Ángel Gatón
  2. Ujeedada xogta: Xakamaynta SPAM, maaraynta faallooyinka.
  3. Sharci: Oggolaanshahaaga
  4. Isgaarsiinta xogta: Xogta looma gudbin doono dhinacyada saddexaad marka laga reebo waajibaadka sharciga ah.
  5. Kaydinta xogta: Macluumaadka ay martigelisay Shabakadaha Occentus (EU)
  6. Xuquuqda: Waqti kasta oo aad xadidi karto, soo ceshan karto oo tirtiri karto macluumaadkaaga.