Kala-goysyada

wax xasaasi ah

Nidaamka deegaanka iyo silsiladda cuntada waxaa ku jira nooleyaal kala duwan oo kuxiran cunnadooda. Xayawaanka wax yeelaya Waxay yihiin heterotrophs oo ku quudiya waxyaabo dabiici ah oo isdabajooga waxayna heli karaan tamarta ay u baahan yihiin si ay u gutaan shaqooyinkooda muhiimka ah. Xayawaankani waxay door muhiim ah ka ciyaaraan isu dheelitirka deegaanka ee nidaamka deegaanka.

Sidaa darteed, waxaan u hibeyn doonnaa qodobkaan si aan kaaga warranno dhammaan astaamaha, habka nolosha iyo muhiimadda xayawaanka waxyeellooba.

Astaamaha ugu muhiimsan

lamid ah

Markii aan falanqeyneyno nidaamyada deegaanka waxaynu aragnaa in qashinku uu ku samaysmayo dhulka hoose ee meydadka biyaha. Ma aha wax ka badan natiijada ka dhalata burburka dhirta iyo xayawaanka muddo kadib. Nooleyaasha kala jaban waxay ku quudiyaan cunsurro ka yimid dugaagga, geedaha iyo xayawaanka wax soo saarka aasaasiga ah laakiin markii ay durba ku jiraan xaalad burbur.

Haddii aan falanqeyno silsiladda cuntada waxaan aragnaa in waxyeellooyinka ay ku jiraan heerka ugu sarreeya. Tani waa sababta oo ah waxay mas'uul ka yihiin ka qayb qaadashada nabaad-guurka iyo dib-u-warshadaynta dhammaan walxaha dabiiciga ku jira ee deegaanka. Dad badan ayaa isku qalda ereyada wax u dhimaya iyo kuwa wax dumiya. Inta udhaxeysa labadan fikradood waxaa jira xoogaa kala duwanaan ah oo ku saabsan dhaqanka labada koox si loo helo nafaqadooda. Haddii aan falanqeyno macnaha guud ee nidaamka deegaanka iyo shaqada xiriir kasta oo ka mid ah silsiladda cuntada, waxaan aragnaa in kaluumeyaasha wax qarxiya iyo kuwa wax dila ay leeyihiin shaqo isku mid ah, in kasta oo ay jiraan kala duwanaansho helitaanka tamar.

Farqiga u dhexeeya waxyaabaha wax dila iyo kuwa wax dumiya

Burburiyeyaashu waxay horay u helaan walxaha cuntada la milmay ee substrate by nuugista osmotic. Kooxdan waxaa ku jira bakteeriyo iyo fungi. Dhanka kale, xayawaannada waxyeellada lihi waxay ka heli karaan nafaqooyin ka yimaada isku-darka maadada dabiiciga iyada oo loo marayo phagotrophy. Fagotrophy wuxuu ka kooban yahay cunista tiro yar oo qashin ah. Qaar ka mid ah kooxaha ugu muhiimsan uguna wakiilka ah waxyaalaha waxyeelada leh waxaan ku arkeynaa slugs, kalluunka fiddler, qaar ka mid ah kalluunka ay leeyihiin qoyska Loricariidae iyo gooryaanka dhulka.

Waxaan ognahay in dixiriga dhulku leeyahay shaqo ay ogsijiin ku sii daayaan walxaha dabiiciga ah iyo carrada. Iyagu waa muhiim maadaama ay gacan ka geystaan ​​dib-u-warshadaynta iyo cusboonaysiinta waxyaabaha xumaanaya. Waa xayawaan heterotrophic ah maadaama aysan awood u lahayn inay soo saaraan cuntada ay cunaan. Waa inay ka qaataan walxaha wasakhaysan ee jirka ku jira una beddelaan nafaqada iyo tamarta.

Muhiimadda waxyaalaha wax yeelaya

balanbaalis

Nidaamyada deegaanka waxaa jira wax soo saar iyo adeegsi. Iskuxirka koowaad ee silsiladda waxaan leenahay soosaarayaasha aasaasiga ah. Iyagu waa noolaha autotrophic ee abuuri kara cunadooda iyaga oo u maraya tamar kiimiko ama iftiin. Dhirta waxaa iska leh soo saarayaasha aasaasiga ah. Marka arrinta lagu soo saaro silsiladda cuntada, isku xidhka cunnooyinka soo socda ayaa raacaya.

Macaamiisha aasaasiga ah, kuwa sare iyo kuwa jaamacadeedba waa kuwa, iyaga oo isku xidha, ku cuna cunnooyinka noolaha. Dhamaantood waa heterotrophs mana sameyn karaan cunadooda. Dhammaan silsiladani waxay soo saartaa qashin ay tahay in la tirtiro si dib loogu bilaabo wareegga. Halkani waa halka ay ku fadhido muhiimadda ay leedahay nacasyadu. Sidaa darteed, waxay noqdaan qayb aasaasi ah oo socodka tamarta ee nidaamyada kala duwan ee deegaanka iyo silsiladaha cuntada.

Intaa waxaa dheer, fungi iyo noolaha kale ayaa mas'uul ka ah u beddelashada saxarada kooxahaan xayawaanka ah walxo ay ka mid yihiin kaarboon aan dabiici ahayn oo u adeegta cunno ahaan soo saarayaasha aasaasiga ah. Kaarboonkan aan dabiici ahayn waxaa dib loogu soo celiyey dhulka, wuxuuna xirayaa meertada. Detritivores waxay ka helaan ku dhowaad dhammaan bey'adaha, in kastoo badankood dhulka ku nool yihiin. Si kastaba ha noqotee, waxaan sidoo kale ka heli karnaa noolaha waxyeellada u leh jawiga biyaha sida qaar ka mid ah qolofta iyo kalluunka.

Nidaamka dheef-shiidka ee noolahaani aad buu u kala duwan yahay. Qaar ka mid ah waxaa ku jira qalab afka ah oo u adeega nuugista qashinka. Tani waa kiiska kalluunka nuugi kara qashinka la hakiyay ama ku dhegan badda. Xaaladaha kale waxaan aragnaa in afkiisu leeyahay qaybo u oggolaanaya inuu calaliyo cufnaanta sii kordheysa. Kuwo kale waxay leeyihiin qaab dhismeed loo yaqaan gizzards oo ay ku jiraan walxo ciid ah oo ka soo baxa carrada waana qaab dhisme ka caawiya kala daadsanaanta si wanaagsan loo burburiyo loona dhiirrigeliyo dheefshiidka.

Quudinta iyo taranka

noolaha waxyeelleeya

Quudinta noolahaani waxay aasaas ahaan ku dhisan tahay qashin. Qashinkani waa isha muhiimka ah ee tamarta. Oo waxaa ka buuxa tiro organic ah oo ku jira waxa jira bakteeriya tiro badan oo nafaqada ku daraysa substrate-ka. Dhammaan burburka waxaa laga heli karaa bey'adaha dhulka ee ku yaal qashinka ama humus. Qaar iyaga kamid ah way ganaaxnaan karaan ka dibna waxay ku dhici karaan lakabyo.

Detritivores waxay qaadaa walxaha burburka ugu weyn markay ku jiraan heerarka hore ee kala-daadashada maaddada. Maaddada la soo saaray waxay hodan ku tahay macdanta potassium, qashinka nitrogenous iyo fosfooraska. Cunsurradan waxay u beddelaan ciidda beddel nafaqo leh oo nafaqo leh leh ee dhirta, taasoo ka dhigeysa habka ugu habboon ee lagu xiri karo wareegga silsiladda trophic. Waa nafaqooyinkan ay mar kale dhirta u isticmaalaan inay soo saaraan walxo cayriin oo la cuno.

Ku saabsan taranka, waxaa jira habab ballaaran oo taranka. Maaddaama ay tahay koox si caddaalad ah u ballaaran, waxaan ka helnaa kuwa lamid ah, moolal, xarago iyo qaar ka mid ah dhuxusha. Waxaan sidoo kale leenahay dixiriga dhulka iyo milix miidhan ah oo ku nool carrada iyo qoryaha dillaaca. Deegaanka badweynta waxaan ku leenahay noocyo kala duwan oo kalluun ah, echinoderms iyo xoogaa qolof ah.

Sababtoo ah noocyada kala duwan ee xayawaanka ee ka tirsan kooxda wax dhibaateeya, waxaan ka helnaa lab iyo dheddig lab iyo dheddig. Taranka asxaabta waxaan ku aragnaa hal noole, iyada oo loo marayo habka kala qeybinta unugyada, waxay u soo bixi kartaa hal ama in ka badan shaqsiyaad isku dabeecad ah iyo macluumaad isku hidde ah. Taranka galmada waxaan aragnaa in loo baahan yahay shaqsiyaad dhowr ah inay kaqeybqaataan si loo bixiyo walxo hidde ah, sidaa darteed shakhsiyaadka jiilka soosocda sidoo kale hidde ahaan way uga duwanaan doonaan iyaga.

Waxaan rajeynayaa in macluumaadkan aad ku baran karto wax badan oo ku saabsan noolaha waxyeellada u geysta, astaamahooda iyo shaqadooda nidaamka bey'ada.


Nuxurka maqaalka wuxuu u hogaansamayaa mabaadi'deena anshaxa tifaftirka. Si aad u soo sheegto khalad guji Halkan.

Noqo kuwa ugu horreeya ee faallo bixiya

Ka tag faalladaada

cinwaanka email aan la daabacin doonaa.

*

*

  1. Masuul ka ah xogta: Miguel Ángel Gatón
  2. Ujeedada xogta: Xakamaynta SPAM, maaraynta faallooyinka.
  3. Sharci: Oggolaanshahaaga
  4. Isgaarsiinta xogta: Xogta looma gudbin doono dhinacyada saddexaad marka laga reebo waajibaadka sharciga ah.
  5. Kaydinta xogta: Macluumaadka ay martigelisay Shabakadaha Occentus (EU)
  6. Xuquuqda: Waqti kasta oo aad xadidi karto, soo ceshan karto oo tirtiri karto macluumaadkaaga.