Ku duuli shaqada nidaamka deegaanka

u duuli shaqada nidaamka deegaanka

Xaqiiqdii qaar ama marar badan ayaan u maleynay in duqsigu uusan faa'iido lahayn xanaaq mooyee. Waana marka markay cimiladu fiicantahay la timaado marxaladda guga iyo xagaaga waxaan la xanuunsaneynaa joogitaanka joogitaanka cayayaankaan yar. Si kastaba ha noqotee, ha iloobin u duuli shaqada nidaamka deegaanka iyo muhiimada uu u leeyahay noocyo kale oo badan. Waa wax caadi ah in la arko duqsigu inuu isku dayo inuu ku dego cuntadeena oo uu dhaqso u dhaqaaqo si uu uga badbaado isku daygeena inaan dilno. In kasta oo aan u maleyneyno inaysan ahayn xayawaan lagama maarmaan ah, laguma talinayo in la waxyeeleeyo maadaama ay leeyihiin hawl muhiim ah.

Maqaalkan waxaan kuugu sheegeynaa waxa ay u shaqeeyaan nidaamka deegaanka ee duqsigu iyo muhiimadda ay leeyihiin.

Astaamaha ugu muhiimsan

muhiimada iyo shaqada duqsiga ee nidaamka deegaanka

Aynu marka hore ka hadalno qaar ka mid ah astaamaha duqsiga. Haddii aad waligaa awood u yeelatay inaad aragto duqsi gebi ahaanba, waxaad arki doontaa inay leeyihiin indho ka kooban kumanaan waji shakhsiyeed oo xasaasi u ah iftiinka. Sidaas darteed, wuxuu u oggolaanayaa iyaga inay ku baxsadaan iyagoo ku duulaya nooc kasta oo khatar ah. Xubnaha jirkooda waa la caddeeyay 3 jeer waxayna u oggolaanaysaa inay afka iyo indhaha ku xoqaan sidaas oo kale dabeecadda cayayaankan. Jidhkiisa ayaa loo kala saaray tagma kala duwan oo kala ah madaxa, laab iyo caloosha.

Waxay ka mid yihiin cayayaanka yar ee aan lahayn anteeno laakiin leh laba baal oo loogu yeero. Afku wuxuu diyaar u yahay inuu nuugo, leefleefiyo ama dalooliyo laakiin ma qaniini karo mana calali karo. Waxaa jira noocyo duqsi ah oo qaniini kara. Kaliya dalkeena waxaa jira in ka badan 50.000 kun oo nooc oo la aqoonsaday taas oo soo jeedinaysa inay jiraan noocyo badan oo duqsi ah oo ku baahsan adduunka. Sidaad ogtahay, noocyada cusubi waxay kasoo muuqanayaan iskutallaabooyinka kaladuwan ee udhaxeeya noocyada ku dhaca nidaamka deegaanka dabiiciga.

Duqsigu badanaa wuxuu leeyahay cimri aad u gaaban laakiin firfircoon. Inta udhaxeysa bilaha Maarso iyo Ogosto waxaan helnaa mudada ay awoodaan inay tarmaan malaayiin iyo malaayiin shaqsiyaad ah. Waa inaan ogaanno inta lagu jiro sanadka intiisa kale inaysan baabi'in ama aysan seexan, laakiin halkii ay ka gaabin lahaayeen wareegyadooda noloshooda inta ay sugayaan heerkulka sare si ay ugu xalliyaan nolol ku habboon oo ay ku tarmi karaan xawaare sare.

Noocyada badan ee duqsiga, qaan-gaadhnimadeedu waxay u dhexaysaa 15 iyo 25 maalmood Xaaladaha ugu wanaagsan awgood, duqsigu wuxuu noolaan karaa ilaa 60 maalmood. Inta lagu jiro waqtigan way duuli karaan, quudin karaan oo tarmi karaan maadaama ay tahay heerkooda ugu weyn ee dadka waaweyn. Kahor marxaladda ay ku duuli karto, waxay ahayd inay soo marto heerar kale sida ukunta, dirxiga ama marxalado kale iyadoo kuxiran noocyada aan daaweyno.

Ku duuli shaqada nidaamka deegaanka

nooc duuli

Waxaan farta ku fiiqeynaa howlaha duulimaadka ee nidaamka deegaanka. Waana in cayayaankaasi ay leeyihiin ahmiyad weyn oo dhaafsiisan inta aan aaminsanahay. Isku soo wada duuboo waxaan dhihi karnaa cayayaankaas Iyagu waa pollinators, kala firdhinta walxaha dabiiciga, xakameynaya cayayaanka waxayna u adeegaan sida cuntada xayawaanka kale ee cayayaanka u cayaya. Shaqada duqsiga ee nidaamka deegaanka ayaa loo qaybiyaa dhammaan dhinacyadaas.

In kasta oo ay umuuqato inaysan waxba ka badneyn inay duulaan oo si dhuumaaleysi ah ku galaan cunnadeenna, haddana dhammaantood waxtar ayey noo leeyihiin tan iyo markii ay leeyihiin shaqo uur-goyn ah. Waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa in lagu xakameeyo cayayaanka qaarkood, sidaa darteed waxay na siin kartaa faa iidooyin badan oo loogu talagalay meelaha dabiiciga ah, beeraha iyo beeraha. Dhinac kale oo uu duqsigu ka caawiyey aadamaha waa adduunka hidde-sideyaasha. Thanks to meertada nolosha degdegga ah ee cayayaankaas, Mendel wuxuu awood u yeeshay inuu muujiyo aragtiyaha isbeddelay adduunka sayniska.

Waxaan arki doonnaa dhinac kale oo muhiim ah oo ka mid ah shaqada duqsiga ee nidaamka deegaanka.

Cayayaanka wasakhaynaya

Shaqada ugu weyn ee duullimaadka iyo nidaamyada deegaanku waa manka. Sida cayayaanka kale sida shinnida, duqsigu waa qaab gaadiid loogu talagalay manka noocyada dhirta qaarkood. Boodhkani wuxuu ku dhegaayaa lugaha iyo qaybaha kale ee jirka wuxuuna dul dhigaa ubaxyo kale markay ku soo degaan.. Safarkan u dhexeeya ubaxyada wuxuu keenaa wasakhda noocyo badan oo dhir ah.

Waa in maskaxda lagu hayaa in duqsigu uusan si toos ah ugu quudinayn manka sida noocyada kale ee cayayaanka ah, sidaa darteed shinnidu waxay qayb ka tahay shaqadan aadka ugu habboon.

Burburiyeyaasha waxyaabaha dabiiciga ah

duqsiyo

Waan ognahay in shabakada cuntada ay aad u adagtahay ayna jiraan heerar kaladuwan oo kuxiran shaqada noolaha kasta ee nidaamka deegaanka. Duqsigu wuxuu leeyahay doorka xayawaanka kala daadanaya ee walxaha dabiiciga ah. Taas macnaheedu waa inta lagu jiro marxaladda dirxiga inay yihiin xayawaan saprophagous. Tan macnaheedu waxa weeye nafaqada duqsigu markay dirxiga yihiin inta badan waxaa lagu bixiyaa hadhaaga noolaha kale ama noolaha haday ahaan lahaayeen hadhaaga khudradda ama xoolaha. Tusaale ahaan, dirxiga dirxiga wuxuu quudiyaa meydadka xoolaha dhintay, saxarada inteeda kale ee xayawaannada kale, haraaga caleemaha dhintay, iwm.

Waxay sidoo kale u adeegaan cunto ahaan noolaha kale ee cunnooyinkoodu cayayaan yihiin. Tani waxay ka dhigeysaa inay leedahay hawl muhiim ah dheelitirka dabiiciga ah ee nidaamka deegaanka. Iyagu waa fallaadhiyeyaasha noolaha, markaa waxay ku faafin karaan dulin iyo cudurro xayawaanka kale. Shaqadan Waxay waxyeello u geysan kartaa aadanaha maxaa yeelay waxay sidoo kale cudurro ugu gudbin kartaa eeyaha iyo fardaha, xayawaano u dhow aadanaha.

Fly function ee nidaamka deegaanka: xakamaynta cayayaanka

Hawsha aadka ugu muhiimsan ee duulimaadka ku jira nidaamka deegaanka waa xakameynta cayayaanka. Cayayaankaas ayaa mas'uul ka ah nidaaminta qaar ka mid ah xayawaannada ku nool xayawaannada waxyeellada u leh dhirta iyo xayawaanka. Xayawaanadan qaar ka mid ah waa caarada, aphids, dhiqlaha, iwm. Sidoo kale maskaxda ku hay taas duqsigu wuxuu noqon karaa cayayaanka xaaladaha qaarkood.

Cayayaanka ayaa ah kuwa cuna cayayaanka. Tirada duqsiga iyo cayayaanka kale ee ay leeyihiin kooxda Diptera waa qaar ka mid ah ilaha ugu muhiimsan ee cunnadan laga helo.

Waxaan rajeynayaa in macluumaadkan aad ku baran karto doorka duqsigu ku leeyahay nidaamka deegaanka iyo muhiimadda ay leeyihiin.


Nuxurka maqaalka wuxuu u hogaansamayaa mabaadi'deena anshaxa tifaftirka. Si aad u soo sheegto khalad guji Halkan.

Noqo kuwa ugu horreeya ee faallo bixiya

Ka tag faalladaada

cinwaanka email aan la daabacin doonaa.

*

*

  1. Masuul ka ah xogta: Miguel Ángel Gatón
  2. Ujeedada xogta: Xakamaynta SPAM, maaraynta faallooyinka.
  3. Sharci: Oggolaanshahaaga
  4. Isgaarsiinta xogta: Xogta looma gudbin doono dhinacyada saddexaad marka laga reebo waajibaadka sharciga ah.
  5. Kaydinta xogta: Macluumaadka ay martigelisay Shabakadaha Occentus (EU)
  6. Xuquuqda: Waqti kasta oo aad xadidi karto, soo ceshan karto oo tirtiri karto macluumaadkaaga.