Silsiladda cuntada badda

silsiladda trophic badda

Markii aan ka hadlayno ka silsiladda cuntada badda waxaan ka hadlaynaa iyada oo noolaha ku nool badda uu gaaro kororka tamarta. Waa shabakad isku dhafan oo tamar ay isku weydaarsadaan noole noole mid kale. Waxaan ognahay in silsiladaha cuntada ay ka bilaabmaan dhirta kuna dhamaanayaan xoolo ugaarsada iyo qudhun. Sababtaas awgeed, silsiladdan trophic-ka ah waxaan ku aragnaa xayawaan soo-saareyaal ah kuwa iyagu sameeya cunnadooda iyo macaamiisha mas'uulka ka ah inay cunaan cunnooyinka ay soosaarayaashu abuuraan ama ay cunaan kuwa wax soo saarayaasha ah.

Maqaalkan waxaan kuugu sheegeynaa dhammaan sifooyinka, heerarka iyo muhiimadda silsiladda cuntada badda.

Astaamaha ugu muhiimsan

phytoplankton

Markaan falanqeyno silsiladda cuntada badda waxaan u sameynaa si la mid ah tan guud. Waxaan ka bilaabaynaa macaamiisha aasaasiga ah, oo sidoo kale loo yaqaan noolaha autotrophic. Iyagu waa kuwa karti u leh inay soo saaraan cunnadooda. Qeybtaan gudaheeda waxaan ku darnaa dhir sida algae iyo phytoplankton. Dhinaca kale waxaan leenahay nooleyaal labaad, oo sidoo kale loo yaqaan heterotrophs. Kuwani waa xayawaan cunaya soosaarayaasha aasaasiga ah waana lohod, shrimp, clams ama iyo iyaga, iyo kuwo kale. Ugu dambeyntiina, waxaan haysannaa macaamiil jaamacadeed. Waxay sidoo kale yihiin nafley heterotrophic waxayna mas'uul ka yihiin cunista noolahaas sare. Halkaan waxaan ku soo bandhigeynaa hoonbarro ama shark, iyo kuwo kale.

Mid ka mid ah xiriiriyeyaasha kor ku xusan waa ugaarsato. Waa xayawaankaas kuwa ugu sarreeya silsiladda cuntada. Xayawaankani ma lahan wax ugaarsato dabiici ah oo waa shark iyo hoonbarro, marka laga reebo xayawaanka kale. Ugu dambeyntiina, in la xiro meertada silsiladda cuntada badda waxaan leenahay nooleyaal qudhun. Iyagu waa kuwa mas'uulka ka ah kala-daadashada dhirta dhimatay iyo walxaha dabiiciga u ah xayawaanka xaalad burburka. Waxay sidoo kale quudin karaan qashinka oo ay dib ugu soo celin karaan deegaanka tamar ahaan iyo nafaqo ahaan. Halkaan waxaan ku soo bandhigeynaa carsaanyo, dirxi, fungi iyo bakteeriya awood u leh inay quudiyaan qashinka noolaha kale.

Heerarka silsiladda cuntada badda

nidaamyada deegaanka

Waxaan falanqeyn doonnaa heerarka kala duwan ee silsiladda cuntada badda iyo waa maxay doorka mid walboo ka mid ahi ka ciyaarayo nidaamka deegaanka:

Heerka koowaad: sawir-qaadashada

Waxaan tagnaa salka silsiladda cuntada biyaha waxaanan aragnaa in wasakhda aadanaha gabi ahaanba aan la arki karin. Tan waxaa u sabab ah waxay ka kooban tahay balaayiin bilyan oo noole ah oo ka kooban hal unug. Noolahaas waxaa loo yaqaan magaca phytoplankton. Noolaha noocan ahi waxa uu buuxiyaa dhammaan dusha sare ee badaha adduunka oo dhan. Phytoplankton waxay ka kooban tahay dhir aad u yar yar oo u baahan inay ku sugnaato aag u dhow dusha sare ee badda, maadaama ay u baahan yihiin iftiinka qoraxda si ay naftooda u quudiyaan. Waxay awood u leeyihiin inay u beddelaan tamarta qorraxda nafaqooyin.

Waa dhir yar yar iyo bakteeriyada qaar oo tamarta qorraxda ka qaata una beddela nafaqeeyayaal iyo kaarboon laba ogsaydh u gashada xeryahooda kale ee dabiiciga ah. Tani waxay ku dhacdaa si la mid ah dhirta ku jirta nidaamka deegaanka. Haddii aan aadno xeebta, waxaan aragnaa in algae ay isla hawshaas fulinayaan.

Haddii aan isku soo ururinno dhammaan noocyadan, waxaan aragnaa inay door muhiim ah ka ciyaarayaan silsiladda cuntada biyaha ku jirta. Dhamaan khudaartaas waa soosaarayaasha aasaasiga ah ee kaarboonka dabiiciga ah ee xayawaanada kale u isticmaalaan inay ku noolaadaan. Waxa kale oo ay soo saaraan in ka badan kala badh oksijiinta oo aadamuhu ku neefsado dhulka. Sidaa darteed, iyagu waa xayawaan aad muhiim ugu ah isu dheelitirka deegaanka ee nidaamka deegaanka iyo nolosha sida aan ku naqaano.

Heerka labaad: geedaha geedaha

Heerka labaad ee silsiladda cuntada badda waxay ka kooban tahay xayawaan quudiya nolosha dhirta badda. Waxaa jira xayawaan u dhow dusha sare ee biyaha badda, xayawaannada yaryar (oo loo yaqaan magaca zooplankton), jellyfish iyo dirxiga kalluunka qaar. Kooxdan waxaan sidoo kale ku soo bandhigeynaa mollusks sabaynaysa dariiqa badda.

Waxaa jira geedo yaryar oo waaweyn oo ay ku jiraan waxaan ka mid nahay qoolley, manate, kalluun iyo kalluun kale sida parrotfish iyo dhakhtar qalliin. In kasta oo xaqiiqda ah in noocyadan ay cabbirka ku kala duwan yihiin, haddana waxay wadaagaan rabitaan xumo xagga dhirta badda. Intaa waxaa sii dheer, inbadan oo ka mid ah noolahaani waxay wadaagaan isla qaddar. Aakhiradani waa inay cunto u noqoto xayawaanka dugaagga ah ee hal heer ka sarreeya silsiladda cuntada ee biyaha.

Heerka saddexaad: hilibleyda

Zooplankton ee aan aragnay ama heerka labaad ah ayaa ah mida inta badan taageerta quudinta hilibka yaryar, sida sardines iyo herring. Heerkan silsiladda cuntada waxaan ku darnaa xayawaanno waaweyn sida guluubyada iyo noocyo badan oo kalluun ah. Tusaale ahaan, budo waxay quudiyaan carsaanyo yaryar iyo aargoosatada. Kalluunka qaar wuxuu quudiyaa quud-yaraha yaryar ee deggan agagaarka xeebta.

In kasta oo xayawaanadan oo dhami ay yihiin ugaarsato wax ku ool ah, haddana aakhirka waxay u muuqdaan inay ugaarsadaan ugaarsadayaal waaweyn. Tani waa xukunka suulka adduunka badda. Kalluunka yar waxaa cuna kalluunka waaweyn. Qaar ka mid ah hilib-cunnada oo ka kooban heerka saddexaad waa xayawaan, sardines, iyo snappers.

Heerka afraad ee silsiladda cuntada badda: ugaarsato heer sare ah

Halkan waxaan ka helnaa xayawaan waaweyn oo ka sarreeya silsiladda cuntada. Waa noocyo kala duwan oo xayawaan ah oo ay ku jiraan kalluunka finned, iyo baalal iyo xayawaanno kale oo la ganaaxay. Kooxda ugu horreysa waxaan tagnaa sharkiyada, tuunaha iyo hoonbarrooyinka; kooxda labaad waxaan u baxnaa pelicans iyo penguins; kooxda saddexaadna waxaan ku soo bandhigeynaa shaabad iyo walrus.

Dhamaan ugaarsadayaashaas ka mid yahay dusha silsiladda cuntada badda oo u muuqata mid weyn, dhakhso badan oo waxtar badan markay ugaarsadaan ugaarsigooda. Si kastaba ha noqotee, waa xayawaan aan badanaa nooleyn waqti dheer oo tartiib tartiib tartiib tartiib tartiib tartiib tartiib tartiib tartiib ah u leh Tirada badan ee xayawaankani ku leeyihiin nidaamka deegaanka waxay gebi ahaanba ku tiirsan yihiin tirada badan ee xayawaanka ee heerarka hoose. Waa hab lagu xakameeyo isku dheelitirka dadka heerarka kala duwan.

Sidaan horay u sheegnay, xayawaankani ma lahan ugaarsato dabiici ah. Si kastaba ha noqotee, dhammaantood waxay leeyihiin ugaarsade guud: aadanaha. Dhammaan noocyadan waxaa loo ugaarsadaa si aan kala sooc lahayn waxayna yareeyaan tirada shakhsiyaadka ku jira dadweynaha. Waxaas oo dhami waxay sababaan saameyn deegaanka ah iyo isu dheelitir la'aan udhaxeysa heerarka silsiladda cuntada. Taasi waa, haddii ay jiraan ugaarsiyayaal dabiici ah oo ku filan, noolaha laga cuno heerarka kale ee hoose waxay u kori karaan si xawli ah. Isla mar ahaantaana, waxay burburin doonaan noolaha heerarka ugu horreeya ee silsiladda waxayna abuuri doonaan isku dheelitirnaan guud.

Marka ugaarsiga xayawaanka heerarka sare uu ku socdo baaxad weyn, way adag tahay tirada shakhsiyaadka inay mar kale soo kabtaan. La'aanta noocyadan waxay sababi karaan fowdo inta ka hartay silsiladda cuntada. Markaa muhiimada ay leedahay in aadanuhu ugaarsan xayawaankan si aan kala sooc lahayn.

Garsoorayaasha

Ugu dambeyntiina, in la xiro meertada silsiladda cuntada badda waxaan leenahay nooleyaal qudhun. Badanaa waa bakteeriya masuul ka ah inay baabi'iyaan noolaha dhintay. Nidaamkan, nafaqooyinka ka caawiya soo saarayaasha aasaasiga ah iyo macaamiisha ku quudiya iyaga dhexdooda si ay u nuugaan walxaha dabiiciga ah ee ku jira qaybta biyaha ayaa la sii daayaa.

Nidaamka kala daadsanaanta ayaa aad muhiim u ah maadaama ay muujineyso in xitaa macaamiisha heerka sare ay gacan ka geystaan ​​dhameystirka silsiladda cuntada. Thanks to noolahaas, qashinka iyo unugyada dhintay waa la cunay.

Noolaha ka kooban silsiladda cuntada badda

kalluun

Waxaan arki doonnaa noolaha ka kooban silsiladda cuntada badda.

Macaamiisha badda

silsiladda trophic badda iyo muhiimadda ay leedahay

Waa noolahaas aan soo saarin cunadooda oo loogu yeero macaamiisha. Taas macnaheedu waxa weeye si loo quudiyo waa in loo weeciyaa nooleyaal kale ama walxo dabiici ah oo ku milma biyaha. Dhammaan deegaannada badda, xayawaannada yaryar iyo kuwa waaweynba, noqon karaan macaamiisha phytoplankton. Halkaan waxaan ku aragnaa xayawaannada yaryar sida haruurka xayawaanka waaweyn sida manatees. Xayawaanada kaliya cuna xayawaanka aasaasiga ah waxaa loo yaqaan macaamiisha koowaad. Tusaale ahaan, waxaan leenahay habeyn ahaan macaamiisha ugu muhiimsan.

Dhinaca kale waxaan haysannaa macaamiil labaad oo iyagu mas'uul ka ah cunista macaamiishan aasaasiga ah. Waxaan ku darnaa kalluumeysiga iyo nibiriga. Waxaan sidoo kale haynaa koox saddexaad oo loo yaqaan macaamiisha jaamacadeed. Waxay si gaar ah u quudisaa macaamiisha labaad waana ugaarsadayaasha xagga sare ee silsiladda cuntada.

Macaamiisha ayaa quudin kara oo keliya dhirta ama xayawaanka. Waxa kale oo jiri kara noole cuno labadaba.

Dhirta dhirta dhirta ah

Xayawaankani waxay cunaan dhirta oo keliya. Haddii aan tagno deegaannada badda, waxaan aragnaa in xayawaannadaas oo kaliya cuna phytoplankton loo tixgeliyo doogga. Dhibaatadan adag waxaan ku guuleysan karnaa isboortiga, qoolleyda iyo lowska, iyo kuwo kale. Manatee iyo dugong ayaa ah naasleyda kaliya ee dhirta ku dhex nool baddaha.

Waxaan rajeynayaa in macluumaadkan aad wax badan kaga baran karto silsiladda cuntada badda iyo astaamaheeda.


Nuxurka maqaalka wuxuu u hogaansamayaa mabaadi'deena anshaxa tifaftirka. Si aad u soo sheegto khalad guji Halkan.

Noqo kuwa ugu horreeya ee faallo bixiya

Ka tag faalladaada

cinwaanka email aan la daabacin doonaa.

*

*

  1. Masuul ka ah xogta: Miguel Ángel Gatón
  2. Ujeedada xogta: Xakamaynta SPAM, maaraynta faallooyinka.
  3. Sharci: Oggolaanshahaaga
  4. Isgaarsiinta xogta: Xogta looma gudbin doono dhinacyada saddexaad marka laga reebo waajibaadka sharciga ah.
  5. Kaydinta xogta: Macluumaadka ay martigelisay Shabakadaha Occentus (EU)
  6. Xuquuqda: Waqti kasta oo aad xadidi karto, soo ceshan karto oo tirtiri karto macluumaadkaaga.