Nidaamka deegaanka

nidaamyada deegaanka

Dabeecadda waxaa jira noocyo kala duwan oo nidaamka deegaanka ah iyadoo loo eegayo astaamahooda iyo deegaankooda ugu weyn. Maanta waxaan diirada saari doonaa ka hadalka nidaamyada deegaanka. Halkaan waxaan ka helnaa nooleyaal noocyadooda kala duwan ah oo waxqabadkooda iyo noloshooda lagu aasaasay deegaan hoostiisa oo ay biyuhu dabooleen. Nidaamka deegaanka ee biyaha wuxuu daboolaa qiyaastii 70% dusha sare ee dhulka. Muhiimaddiisu waxay ka dhigan tahay in bini-aadamku uu inta badan ku xirnaan doono nidaamyadan deegaan.

Sidaa darteed, waxaan u hibeyn doonnaa qodobkaan si aan kuugu sheegno wax kasta oo aad u baahan tahay inaad ka ogaato hannaanka deegaanka ee biyaha, astaamahooda iyo muhiimadda ay leeyihiin.

Astaamaha ugu muhiimsan

harooyinka biyaha macaan

Cunsurka ugu muhiimsan dhulka waa biyaha. Nidaamka deegaanka ee biyaha wuxuu ka kooban yahay xoolaha, dhirta, dhirta iyo noolaha kale ee ku nool biyaha. Nidaamka deegaanka ee biyaha waa biyaha macaan iyo kuwa cusbada. Kuwa biyaha macaan waa harooyinka, durdurrada, webiyada, harooyinka iyo kuwa biyaha cusbada ku jira waa badweyn iyo bado.. Dhamaan deegaanadaas oo ah halka noloshu kuxirantahay oo ay kajirto iskudhafyo biyo nadiif ah ama milix leh ayaa loo tixgeliyaa inay yihiin nidaam deegaan.

Waxay ku saabsan tahay nidaamyada deegaanka ee ay qeybaha nool ay ku fuliyaan dhammaan howlahooda biyaha, ha ahaadaan milix ama biyo macaan. Markay la qabsadeen nidaamyada deegaanka biyaha, waxay awood u yeesheen inay soo helaan waxyaabo la mid ah oo muuqaal ahaaneed oo ay si kala duwan u soo baxeen sanadihii la soo dhaafay.

Noocyada nidaamka deegaanka

nidaamka deegaanka ee biyaha cusbada

Si loo barto nidaamka deegaanka ee biyaha, waa in loo kala saaraa noocyo kala duwan iyadoo loo eegayo astaamahooda. Waa laba qaybood oo waaweyn oo aan u kala baxno, in kasta oo ay ka siman yihiin in deegaanka ugu weyn uu yahay biyaha, waxaa jira kala duwanaan xagga is-dhexgal iyo u dhexeysa noolaha kala duwan iyo deegaankiisa.

Sidaa darteed, waxay u qaybsan yihiin laba kooxood oo waaweyn iyadoo loo eegayo shuruudaha isdhexgalka iyo socodka u dhexeeya noolaha iyo bey'addooda waana kuwa soo socda:

  • Nidaamka deegaanka: deegaanka baddu wuxuu ka kooban yahay gobollo leh biyo cusbo leh oo aan ka dhex helayno bad, bado, marsooyin, iwm. Waxay aad ugu xasilloon yihiin horumarka nolosha marka la barbar dhigo wax kasta oo deegaanka dabiiciga ah ee biyaha macaan. Waxay ku jirtaa badda dhexdeeda halkaasoo noloshu ka kacday illaa maantana weli waa meel aan gebi ahaanba laga aqoon aadanaha.
  • Nidaamyada deegaanka biyaha deegaanka biyaha macaan wuxuu ka kooban yahay gobollo kala duwanaansho kala duwan leh, noocyo noocyo badan leh. Aaggan waxaa loo yaqaan harooyin, dhiiqo, webiyaal, iwm.

Nidaamyada deegaanka ee biyaha macaan waxaa ku jira tiro badan oo amphibians ah, in kasta oo tiro aad u badan oo kalluun ah oo lala xiriirinayo deegaannadan sidoo kale laga heli karo. Waxaa lagu ogaadaa joogitaanka ballaaran ee flora. Waxyaabaha xiisaha leh ee ku saabsan wabiyada ayaa ah in xaaladuhu is beddeli karaan inta udhaxeysa qaybaha iyo gobollada, sidaa darteed haddii aan falanqeyno wadarta waddo webi waan arki karnaa taas waxay leeyihiin microecosystems badan.

Nooc kale oo ka mid ah kala soocida nidaamka deegaanka ee biyaha ayaa ka hadlaya habka loo dhaqaaqo iyo habka nolosha ee noolaha ku nool.

Kala soocida nidaamka deegaanka

nidaamka deegaanka ee biyaha macaan

Waxaan arki doonnaa kuwaas oo ah nidaamyada biyaha ee soo socda iyadoo ku xiran barakicinta iyo habka nolosha noolaha:

  • Benthic: waa noolaha noolaha ee loo yaqaan benthos kuwaas oo ku yaalo salka nidaamka deegaanka. Kuwani waa aagag aan aad u qoto dheerayn oo dadka deggan ay algae yihiin.
  • Nectonics: Waa noole nool oo loogu yeero magaca necton. Waxay si xor ah u socdaan waxayna si firfircoon ugu dabaalan karaan aagagga biyaha.
  • Biyaha Planktonic: Iyagu waa kuwa nool ee qayb ka ah waxa loo yaqaan plankton. Waxay ku nool yihiin sabayn biyo dhul ama biyo badeed waxaana qaada wabiyo. Laba waxaa dhaqaajin kara dhaqdhaqaaqooda waana aasaaska silsiladda cuntada. Waxaa loo kala qaybin karaa phytoplankton iyo zooplankton. Midka hore waxa ku jira noolaha fuliya sawir-qaadista oo soo saara nooleyaal sida algae oo la cabo iyo cyanobacteria. Kooxdan noolaha ahi waxay muhiim u tahay noole kasta oo ku nool biyo-biyoodka maadaama ay tahay aasaaska silsiladda maraakiibta. Zooplankton wuxuu ka kooban yahay xayawaan heterotrophic ah oo quudiya phytoplankton. Taasi waa, iyagu waa macaamiisha aasaasiga ah ee aan ka helno qolofta yaryar, dirxiga xayawaanka iyo protozoa.
  • Neustonics: waa noole ku dul nool dusha sare oo sababa loona yaqaan neuston.

Dhirta iyo dhirta

Waa inaan ogaano in nidaamyada deegaanka biyaha ku badan yihiin dhirta iyo dhirta. Meelaha biyo macaan leh waa kuwo geedo badan waxayna u muuqdaan inay leeyihiin kala duwanaansho badan oo dhir ah. Si kastaba ha noqotee, aagagga xeebta ayaa ah gobollo dhex-dhexaad ah oo nidaamyo-badeedku ay bilaabaan inay jiraan taas oo leh bedello soo dhaweyn yar oo dhirta qaar ah oo aan taageerin heerarka sare ee cusbada. Waa meelaha ay inta badan ka baxdo cawska.

Qeybta ugu xeebta badan, xaaladaha nololeed xoogaa way ka dhib badan yihiin. Waana in noolaha ku nool aaggan ay tahay inay si joogto ah isaga caabbiyaan xoogga hirarka inta lagu jiro duufaannada iyo qallajinta marka qabowga wanaagsan ee qabowgu beddelo. Si loola qabsado dhibaatooyinkaas oo dhan, dhirtu waxay qaadatay xeelado kala duwan oo leh habab u oggolaanaya inay si adag ugu hoggaansamaan dhagaxyada iyo qolof badan oo adag. Buulleyda waxaan ka heli karnaa qaar ka mid ah dhirta sida fennel-ka badda oo ka faa'iideysan dillaac yaryar oo ka soo baxa dhagxaanta si ay u koraan. Intaas waxaa sii dheer, waa dhir u dulqaata cusbada.

Waxaad ku dhex arkaysaa nidaamyada deegaanka biyaha ee milixda oo aan ka heli karno seeraha ballaaran ee dhirta phanerogamic sida noocyada posidonia Oceanic. Waa mid ka mid ah dhirta ugu caansan ee ka jirta gobolkan oo dhan tan iyo markii ay gacan ka geysato xasilinta dusha sare ee ciidda si xoog ah.

Xayawaanka biyaha

Marka laga hadlayo xayawaanka, noloshu waxay u soo ifbaxday meelo kala duwan. Waxaan helnaa noocyo badan oo xayawaan ah oo ka bilaabma isbuunyo ilaa laf-dhabarta. Aan aragno kuwa ugu waaweyn:

  • Qalab fudud: waa kuwa aan laf dhabar lahayn. Waxaan leenahay anemones badda, jellyfish, nooc kasta oo snail, iwm.
  • Qalab isku dhafan: waa mollusks, arthropods iyo echinoderms oo aan ku hayno biyaha macaan iyo nidaamka deegaanka ee biyaha. Waxa kale oo ku jira kalluunka xiddigta, guluubyada, squid, noocyo qaar ka mid ah cawro, carsaanyo, iwm.

Heer sare waxaan leenahay amphibians iyo kalluun horey u lahaa laf dhab ah. Ugu dambeyntiina, naasleyda iyo shimbiraha ayaa sidoo kale la qabsaday biyaha macaan iyo kuwa cusbada.

Waxaan rajeynayaa in macluumaadkan aad wax badan kaga baran karto noocyada kala duwan ee nidaamka deegaanka deegaanka iyo astaamaha ay leeyihiin.


Nuxurka maqaalka wuxuu u hogaansamayaa mabaadi'deena anshaxa tifaftirka. Si aad u soo sheegto khalad guji Halkan.

Noqo kuwa ugu horreeya ee faallo bixiya

Ka tag faalladaada

cinwaanka email aan la daabacin doonaa.

*

*

  1. Masuul ka ah xogta: Miguel Ángel Gatón
  2. Ujeedada xogta: Xakamaynta SPAM, maaraynta faallooyinka.
  3. Sharci: Oggolaanshahaaga
  4. Isgaarsiinta xogta: Xogta looma gudbin doono dhinacyada saddexaad marka laga reebo waajibaadka sharciga ah.
  5. Kaydinta xogta: Macluumaadka ay martigelisay Shabakadaha Occentus (EU)
  6. Xuquuqda: Waqti kasta oo aad xadidi karto, soo ceshan karto oo tirtiri karto macluumaadkaaga.