Dzuwa ndi chiyani

Dzuwa ndi chiyani

Dzuwa lathu lapadziko lonse lapansi limapangidwa ndi nyenyezi yayikulu yotchedwa dzuwa. Ndi chifukwa cha dzuwa kuti pulaneti lapansi lingakhale ndi mphamvu zokwanira ngati kuwala ndi kutentha. Anthu ambiri sakudziwa bwino Dzuwa ndi chiyani Zowonadi. Ndi nyenyezi yomwe imayambitsa nyengo zosiyanasiyana, mafunde am'nyanja, nyengo za chaka. Ndipo ndiyakuti ndiye nyenyezi yomwe imayambitsa zamoyo padziko lapansi pano ingaperekedwe.

Chifukwa chake, tikupereka nkhaniyi kuti tikuuzeni za dzuwa, momwe limakhalira komanso ntchito zomwe limakwaniritsa m'chilengedwe chonse komanso dziko lapansi.

Dzuwa ndi chiyani

dzuwa ndi chiyani ndi mawonekedwe ake

Chinthu choyamba ndi kudziwa kuti dzuwa ndi chiyani komanso kuti limachokera kuti. Kumbukirani kuti ndilo gawo lofunikira kwambiri lakumwamba kuti ife ndi zolengedwa zina tipulumuke. Pali zinthu zambiri zomwe zimapanga dzuwa, ndipo akuganiza kuti ikamakula, imayamba kukulira pansi chifukwa cha mphamvu yokoka. Mphamvu yokoka imapangitsa kuti zinthu ziunjikane pang'onopang'ono ndipo chifukwa chake, kutentha kumawonjezekanso.

Nthawi inafika pamene kutentha kunali kwakukulu kwambiri kotero kuti kunafika pafupifupi madigiri miliyoni miliyoni Celsius. Pakadali pano, kutentha ndi mphamvu yokoka zidayamba kupanga mphamvu yayikulu ya zida za nyukiliya pazinthu zophatikizidwazo, zomwe zimapangitsa nyenyezi zokhazikika zomwe tikudziwa lero.

Asayansi amati maziko a dzuwa ndi mphamvu zonse zanyukiliya zomwe zimachitika pachinthucho. Titha kuwona kuti dzuwa wamba ndi nyenyezi yofananira, ngakhale kukula kwake, utali wozungulira, ndi zinthu zina zimaposa kuchuluka kwa nyenyezi. Tikhoza kunena choncho ndi mikhalidwe imeneyi yomwe imapangitsa kuti ikhale dziko lokhalo komanso nyenyezi zomwe zitha kuthandizira kukhalapo kwa moyo. Pakadali pano sitikudziwa za moyo wamtundu wina kunja kwa dzuwa.

Anthu akhala akusangalatsidwa ndi Dzuwa.Ngakhale sangathe kuyang'anitsitsa mwachindunji, apanga njira zambiri zophunzirira. Kuwona dzuwa kumachitika pogwiritsa ntchito ma telescope omwe alipo kale padziko lapansi. Lero, ndikupita patsogolo kwa sayansi ndi ukadaulo, satelayiti yokumba angagwiritsidwe ntchito kuphunzira dzuwa. Pogwiritsa ntchito sipekitiramu, mutha kudziwa kapangidwe ka dzuwa. Njira ina yophunzirira nyenyezi iyi ndi meteorite. Awa ndiwo magwero azidziwitso chifukwa amasunga momwe mtambo wa protostar umapangidwira.

Zida

nyenyezi yoyenda ndi dzuwa

Dzuwa lathu lili ndi mawonekedwe ozungulira mosiyana ndi zomwe zimachitika ndi nyenyezi zina zakuthambo. Tikawona nyenyezi iyi padziko lathu lapansi, titha kuwona disk yomwe ndiyabwino kwambiri. Kupanga kwa dzuwa timawona zinthu zambiri monga hydrogen ndi helium. Kukula kwake kuli pafupifupi theka la digiri ngati muyeso watengedwa kuchokera kudziko lathu lapansi.

Dera lonse lili pafupifupi makilomita 700.000, omwe akuti amatengera kukula kwa ngodya zake. Tikayerekezera kukula kwake ndi kukula kwa dziko lathu lapansi, tikuwona kuti kukula kwake kuli pafupifupi kuwirikiza nthawi 109 kukula kwa Dziko Lapansi. Ngakhale zili choncho, dzuwa limawerengedwa kuti ndi nyenyezi yaying'ono.

Kuti mukhale ndi muyeso m'chilengedwe chonse, mtunda pakati pa dzuwa ndi dziko lapansi umatengedwa ngati gawo lakuthambo. Kuchuluka kwa dzuwa kumatha kuyezedwa ndi kuthamanga komwe kumapezeka dziko lapansi likamayandikira. Monga tonse tikudziwa, nyenyezi iyi imakumana ndi zochitika za nthawi yayitali, zomwe zimakhudzana ndi kukoka. Kuchuluka kwa dzuwa ndikocheperako kuposa dziko lapansi. Izi ndichifukwa choti nyenyezi ndizinthu zamagesi.

Chimodzi mwa zinthu zotchuka kwambiri padzuwa ndi kuwunika kwake. Amatanthauzidwa ngati mphamvu yomwe imatha kuwonekera pa nthawi. Mphamvu ya dzuwa ikufanana ndi 10 yopitilira 23 kilowatts. Mosiyana ndi izi, mphamvu yowala ya babu yodziwika bwino ya incandescent ndiyosakwana 0,1 kilowatts.

Kutentha kotentha kwa dzuwa kuli pafupifupi madigiri 6000. Uku ndikutentha kwapakati, ngakhale pachimake ndi pamwamba pake pamakhala malo otentha. Pali nthawi zina pomwe mphepo yamkuntho imawombedwa padziko lathu lapansi ndipo pakadapanda mphamvu ya maginito apadziko lapansi, kulumikizana kwathu kumatha kuwonongeka kwambiri.

Kapangidwe ka dzuwa

zigawo nyenyezi

Ngakhale kuti zingaoneke zovuta kuphunzira, asayansi apeza njira yophunzirira momwe dzuŵa liliri. Imatengedwa ngati nyenyezi yachikaso yachikaso. Pokhala yayikulu kukula, kuyesera kumathandizira kuti kafukufuku wake agawidwe mkati mwake m'magawo 6. Kugawidwa kwa magawowa kumachitika m'malo osiyana kwambiri ndipo kumayambira mkati. Tilemba mndandanda wa zigawo zosiyanasiyana za dzuwa ndi mawonekedwe ake:

  • Zovuta: ndilo dera lapakati la dzuwa komwe mphamvu zonse za nyukiliya zimayambira. Kukula kwake kuli ngati gawo limodzi mwa magawo asanu a dzuwa lonse. Ndi m'dera lino momwe mphamvu zonse zomwe zimatulutsidwa ndi kutentha kwambiri zimapangidwa. Nthawi zina, kutentha kwakhala kukufika madigiri 15 miliyoni Celsius. Kuphatikiza apo, kuthamanga kwakukulu pakati padzuwa kumapangitsa kuti likhale lofanana kwambiri ndi nyukiliya ya nyukiliya.
  • Ma radioactive zone: Mphamvu yochokera pachimake imafalikira ku makina a radiation. M'munda uno, zinthu zonse zomwe zilipo zili mchigawo cha plasma. Kutentha kuno sikutalika kwenikweni monga dziko lapansi, koma kwafika pafupifupi 5 miliyoni Kelvin. Mphamvu zimasandulika kukhala ma photon, omwe amapatsirana ndikubwezeretsanso nthawi zambiri ndi tinthu tomwe timapanga plasma.
  • Malo oyendetsera: ndi dera lomwe mphamvu zake zimasinthira chifukwa cha convection. Zinthu sizofanana ndi ionized, koma zimakhala ndi malo omwe ma photons amafika kumalo a radiation ndipo kutentha kumakhala pafupifupi ma kelvins 2 miliyoni. Kutumiza mphamvu kumayendetsedwa ndi convection ndipo mayendedwe osiyanasiyana amtundu wa mpweya amachitika.
  • Chithunzi: Ndi gawo lomwe timawona ndi maso. Ikhoza kuwonedwa kudzera mu telescope koma muyenera kukhala ndi fyuluta kuti isakhudze masomphenya anu.
  • Chromosphere: Ndi gawo lakunja kwambiri, lomwe lingakhale mpweya wake. Kuwala kwawo ndi kofiyira ndipo ali ndi makulidwe osiyanasiyana.
  • Korona: Ndizosanjikiza mosasunthika zomwe zimafikira pamawayilesi angapo a dzuwa. Kutentha kwake ndi mamiliyoni awiri a kelvin.

Ndikukhulupirira kuti ndi chidziwitso ichi mutha kuphunzira zambiri za momwe dzuŵa lilili komanso mawonekedwe ake.


Zomwe zili m'nkhaniyi zikutsatira mfundo zathu za malamulo okonzekera. Kuti mufotokoze cholakwika dinani Apa.

Khalani oyamba kuyankha

Siyani ndemanga yanu

Anu email sati lofalitsidwa.

*

*

  1. Wotsogolera pazosankhazi: Miguel Ángel Gatón
  2. Cholinga cha deta: Control SPAM, kasamalidwe ka ndemanga.
  3. Kukhazikitsa: Kuvomereza kwanu
  4. Kulumikizana kwa zomwe zafotokozedwazo: Zomwezo siziziwululidwa kwa anthu ena kupatula pakukakamizidwa mwalamulo.
  5. Zosunga: Zosungidwa ndi Occentus Networks (EU)
  6. Ufulu: Nthawi iliyonse mutha kuchepetsa, kuchira ndikuchotsa zidziwitso zanu.