सौर विकिरण

सोल

La सौर किरणे पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर सूर्यापासून आपल्याला प्राप्त होणारी उष्णता समजून घेण्यासाठी हे एक अतिशय महत्त्वाचे चल आहे. वारा, ढगाळपणा आणि वर्षाचा हंगाम यासारख्या घटकांवर अवलंबून, आपल्याला प्राप्त होणारे सौर विकिरण जास्त किंवा कमी आहे. जमिनीवर आणि वस्तूचा पृष्ठभाग तापवण्याची त्याची क्षमता आहे, परंतु ते केवळ हवा गरम करते. सौर किरणोत्सर्गाचे स्त्रोत आणि वैशिष्ट्यांनुसार त्याचे विविध प्रकार आहेत.

या लेखात आम्‍ही तुम्‍हाला सौर विकिरण आणि वातावरणासाठी त्याचे महत्‍त्‍व याविषयी जाणून घेण्‍याची सर्व काही सांगणार आहोत.

सौर विकिरण म्हणजे काय

सौर किरणे

हा ऊर्जेचा प्रवाह आहे जो सूर्याला वेगवेगळ्या फ्रिक्वेन्सीच्या इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक लहरींच्या रूपात प्राप्त होतो. इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक स्पेक्ट्रममध्ये आपल्याला आढळणाऱ्या फ्रिक्वेन्सीपैकी सर्वात प्रसिद्ध म्हणजे दृश्यमान प्रकाश, इन्फ्रारेड प्रकाश आणि अतिनील प्रकाश. आपल्याला माहित आहे की पृथ्वीला प्राप्त होणाऱ्या सौर किरणोत्सर्गाच्या जवळजवळ अर्ध्या भागाची वारंवारता 0,4 μm आणि 0,7 μm दरम्यान असते. द्वारे या प्रकारचे रेडिएशन शोधले जाऊ शकते मानवी डोळा आणि दृश्यमान प्रकाश बँड बनवतो जसे आपल्याला माहित आहे.

दुसरा अर्धा भाग प्रामुख्याने स्पेक्ट्रमच्या इन्फ्रारेड भागात असतो आणि एक छोटासा भाग अल्ट्राव्हायोलेट भागात असतो. सूर्यापासून आपल्याला प्राप्त होणाऱ्या किरणोत्सर्गाचे प्रमाण मोजण्यासाठी पायरनोमीटर नावाचे उपकरण वापरले जाते.

प्रकार

सौर पटल

सौर किरणोत्सर्गाचे स्त्रोत आणि वैशिष्ट्ये यावर अवलंबून, विविध प्रकार आहेत. आम्ही विविध प्रकार आणि त्यांची मुख्य वैशिष्ट्ये परिभाषित करण्यावर लक्ष केंद्रित करू:

थेट सौर विकिरण

हे असे आहे जे थेट सूर्यापासून येते आणि जवळजवळ कोणतीही दिशा बदलत नाही. आपण पाहू शकता की तो वाऱ्यामुळे प्रभावित झाला आहे, परंतु प्रभाव लक्षणीय नाही. वाऱ्याच्या दिवसात, उष्णतेचे नुकसान जाणवू शकते. पृष्ठभागावर, जेव्हा जोरदार वारा असतो तेव्हा उष्णतेचा प्रभाव इतका मोठा नसतो. या प्रकारच्या किरणोत्सर्गाचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे ते कोणत्याही अपारदर्शक वस्तूपासून प्रकाश सावली टाकू शकते जे त्यास अडथळा आणते.

सौर किरणे पसरवणे

हा किरणोत्सर्गाचा भाग आहे जो सूर्यापासून आपल्यापर्यंत पोहोचतो आणि मेघाद्वारे परावर्तित किंवा शोषला जातो. ते सर्व दिशांना पसरत असल्यामुळे त्यांना डिफ्यूज रिफ्लेक्शन म्हणतात. ही प्रक्रिया केवळ ढगांमधूनच नव्हे, तर वातावरणात तरंगणाऱ्या काही कणांमधूनही प्रतिबिंब आणि शोषणामुळे होते. या कणांना वातावरणातील धूळ म्हणतात आणि ते सौर विकिरण पसरवू शकतात. खूप याला डिफ्यूज रिफ्लेक्शन असे म्हणतात कारण ते पर्वत, झाडे, इमारती आणि जमीन यासारख्या वस्तूंद्वारे विचलित केले जाईल. स्वतः, त्याच्या संरचनेवर अवलंबून.

या प्रकारच्या रेडिएशनचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे ते घातलेल्या अपारदर्शक वस्तूंवर सावली टाकत नाही. क्षैतिज पृष्ठभाग असे आहेत जेथे भरपूर प्रमाणात पसरलेले रेडिएशन असते. उभ्या पृष्ठभागांसाठी परिस्थिती उलट आहे, कारण क्वचितच कोणताही संपर्क आहे.

प्रतिबिंबित सौर किरणे

हा एक प्रकार आहे जो पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर प्रतिबिंबित करतो. सूर्यापासून आपल्यापर्यंत पोहोचणारी सर्व किरणे पृष्ठभागाद्वारे शोषली जात नाहीत, परंतु त्यातील काही विक्षेपित होतात. पृष्ठभागावरून विक्षेपित होणाऱ्या किरणोत्सर्गाच्या या प्रमाणात अल्बेडो म्हणतात. हवामान बदलामुळे आणि ध्रुवीय बर्फाच्या वितळण्यामुळे, स्थलीय अल्बेडोमध्ये प्रचंड वाढ झाली आहे.

क्षैतिज पृष्ठभागांना कोणत्याही प्रकारचे परावर्तित रेडिएशन प्राप्त होणार नाही कारण ते कोणत्याही जमिनीचा पृष्ठभाग पाहू शकत नाहीत. डिफ्यूज सोलर रेडिएशनची परिस्थिती उलट आहे. या प्रकरणात, उभ्या पृष्ठभागावर परावर्तित किरणोत्सर्गाची सर्वाधिक मात्रा प्राप्त होते.

जागतिक सौर किरणे

असे म्हटले जाऊ शकते की हे पृथ्वीवर अस्तित्वात असलेल्या रेडिएशनचे एकूण प्रमाण आहे. ही मागील तीन प्रकारच्या रेडिएशनची बेरीज आहे. चला पूर्णपणे सनी दिवसाचे उदाहरण घेऊ. येथे आपण डिफ्यूज रेडिएशनपेक्षा थेट रेडिएशन प्राप्त करू. असे असले तरी, ढगाळ दिवसांवर थेट विकिरण नाही, परंतु सर्व घटना विकिरण पसरलेले आहेत.

त्याचा जीवन आणि पृथ्वीवर कसा परिणाम होतो

सौर विकिरण कसे कार्य करते

जर आपल्या ग्रहाला भरपूर सौर किरणोत्सर्ग मिळत असेल तर जीवन आता जसे आहे तसे दिसणार नाही. पृथ्वीवरील ऊर्जा संतुलन शून्य आहे. याचा अर्थ असा की पृथ्वीला मिळणारे सौर किरणोत्सर्गाचे प्रमाण ते बाह्य अवकाशात सोडणाऱ्या सौर किरणांच्या प्रमाणाइतकेच असते. असे असले तरी, काही बारकावे जोडणे आवश्यक आहे. तसे असल्यास, पृथ्वीवरील तापमान -88 अंश असेल. म्हणून, हे किरणोत्सर्ग टिकवून ठेवू शकेल आणि तापमान पातळी आरामदायी आणि राहण्यायोग्य बनवेल जेणेकरुन ते जीवनाला आधार देऊ शकेल अशी काहीतरी गरज आहे.

ग्रीनहाऊस इफेक्ट हे एक इंजिन आहे जे पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर पडणाऱ्या सौर विकिरणांना मोठ्या प्रमाणात राहण्यास मदत करते. हरितगृह परिणामामुळे आपण पृथ्वीवर राहण्यायोग्य परिस्थिती निर्माण करू शकतो. जेव्हा सौर विकिरण पृष्ठभागावर पोहोचते, जवळजवळ निम्मे वातावरणात परत येतात, ते बाह्य अवकाशात निष्कासित करतात. पृष्ठभागावरून परत येणारे काही रेडिएशन वातावरणातील ढग आणि धूळ द्वारे शोषले जातात आणि परावर्तित होतात. तथापि, स्थिर तापमान राखण्यासाठी शोषलेल्या रेडिएशनचे प्रमाण पुरेसे नाही.

हा हरितगृह वायूंचा स्रोत आहे. हे विविध प्रकारचे वायू आहेत जे पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरून उत्सर्जित होणाऱ्या उष्णतेचा काही भाग टिकवून ठेवू शकतात आणि पृथ्वीवर पोहोचणारे रेडिएशन वातावरणात परत करू शकतात. हरितगृह वायूंचा समावेश होतो: पाण्याची वाफ, कार्बन डायऑक्साइड (CO2), नायट्रोजन ऑक्साईड, सल्फर ऑक्साईड, मिथेन, इ. मानवी क्रियाकलापांमुळे हरितगृह वायूंच्या वाढीसह, पर्यावरण, वनस्पती, प्राणी आणि मानवांवर सौर किरणोत्सर्गाचा प्रभाव अधिकाधिक हानिकारक बनला आहे.

सर्व प्रकारच्या सौर विकिरणांची बेरीज आहे किरणोत्सर्ग जे पृथ्वीवरील जीवनास अनुमती देते. वाढत्या हरितगृह वायूंची समस्या दूर होईल आणि परिस्थिती धोकादायक होणार नाही अशी आशा करूया.

मला आशा आहे की या माहितीद्वारे आपण सौर विकिरण आणि जीवनासाठी त्याचे महत्त्व याबद्दल अधिक जाणून घेऊ शकता.


लेखाची सामग्री आमच्या तत्त्वांचे पालन करते संपादकीय नीति. त्रुटी नोंदविण्यासाठी क्लिक करा येथे.

टिप्पणी करणारे सर्वप्रथम व्हा

आपली टिप्पणी द्या

आपला ई-मेल पत्ता प्रकाशित केला जाणार नाही.

*

*

  1. डेटा जबाबदार: मिगुएल Áन्गल गॅटन
  2. डेटाचा उद्देशः नियंत्रण स्पॅम, टिप्पणी व्यवस्थापन.
  3. कायदे: आपली संमती
  4. डेटा संप्रेषण: कायदेशीर बंधन वगळता डेटा तृतीय पक्षास कळविला जाणार नाही.
  5. डेटा संग्रहण: ओकेन्टस नेटवर्क (EU) द्वारा होस्ट केलेला डेटाबेस
  6. अधिकारः कोणत्याही वेळी आपण आपली माहिती मर्यादित, पुनर्प्राप्त आणि हटवू शकता.