जैविक दूषितता

जैविक दूषितता

आम्हाला माहित आहे की आपल्या ग्रहावर मानवांमुळे असंख्य प्रकारचे प्रदूषण आहेत जे त्यांच्या आर्थिक क्रियाकलापांमुळे पर्यावरणाचा र्‍हास करतात. यापैकी एक प्रकारची अधोगती आहे जैविक दूषितता. हे असे आहे जे एका विशिष्ट जीवनचक्राच्या जीवांमुळे होते आणि ते वातावरणात राहू शकते जेथे ते हवा, पाणी, माती आणि अन्न दोन्ही खराब करू शकते.

या लेखात आम्ही आपल्याला जैविक दूषिततेबद्दल, त्याच्या उत्पत्तीचे काय आहे आणि त्याचे परिणाम काय आहेत हे जाणून घेण्यासाठी आपल्याला आवश्यक असलेल्या सर्व गोष्टी सांगणार आहोत.

जैविक प्रदूषण म्हणजे काय

दूषित अन्न

विशिष्ट जीवनचक्र असलेल्या जीवांमुळे जैविक दूषितता येते, या प्रक्रियेत, हे चक्र पार पाडण्यासाठी, ते अशा वातावरणात राहतात जे हवा, पाणी, माती आणि अन्नाची गुणवत्ता कमी करू शकतात, जीवांसाठी मोठ्या धोक्याचे प्रतिनिधित्व करतात. संसर्गजन्य किंवा परजीवी रोगांचे कारण बनते. म्हणून, जेव्हा या प्रकारचे जीव उपरोक्त पर्यावरणाला संसर्गित करतात, जैविक दूषितता उद्भवते ज्यामुळे अनेक जीवांचे नुकसान होते जे या संसाधनांचा त्यांच्या जीवनचक्रासाठी वापर करतात.

जैविक दूषित होणाऱ्या जीवांमध्ये, आम्ही हायलाइट करतो:

  • जीवाणू.
  • प्रोटोझोआ.
  • मशरूम.
  • हेल्मिन्थ्स.
  • विषाणू.
  • आर्थ्रोपोड्स.

जैविक दूषिततेचे प्रकार

दूषित होण्याचे ठिकाण आणि जीवाच्या प्रकारानुसार वेगवेगळे प्रकार आहेत. चला पाहूया कोणते मुख्य आहेत:

  • पाण्यात जैविक दूषितता: पाण्यात बहुतेक विघटित सेंद्रिय पदार्थ आणि सांडपाणी, कृषी उपक्रम किंवा औद्योगिक स्त्राव पासून रोगजनक सूक्ष्मजीव असू शकतात.
  • जैविक वायू प्रदूषण: जैविक वायू प्रदूषक सर्वत्र दिसू शकतात, मग ते घराच्या आत असो की बाहेर. मानव आणि प्राणी दोघेही विषाणू आणि जीवाणू सोडतात जे इतर मानव आणि प्राण्यांवर परिणाम करू शकतात. खराब वायुवीजन किंवा सापेक्ष आर्द्रता हे घटक आहेत जे जैविक दूषित घटकांच्या वाढीस कारणीभूत ठरतात.
  • जमिनीतील जैविक दूषितता: बॅक्टेरिया आणि विषाणू देखील माती खराब करू शकतात, कारण यामुळे घरातील कचरा, पशुधन क्रियाकलाप, सांडपाणी इ.
  • अन्नामध्ये जैविक दूषितता: जैविक दूषित पदार्थांमुळे अन्नावर परिणाम होऊ शकतो जैविक दूषित पदार्थ हे कोणत्याही प्रकारचे जीव आहेत जे अन्नाची रचना बदलू शकतात ज्यामुळे ते वापरासाठी अयोग्य बनते.

मुख्य जैविक प्रदूषक

जैविक दूषितता

जैविक दूषितता विविध जैविक प्रदूषकांमुळे होऊ शकते, ज्यामध्ये विभागले जाऊ शकते:

  • जिवाणू: रोगजनकांमुळे न्यूमोनियासारखे आजार किंवा साल्मोनेलासारख्या अन्नाशी संबंधित आजार होऊ शकतात.
  • प्रोटोझोआ: ते साधे एककोशिकीय सूक्ष्मजीव आहेत जे मानवांमध्ये रोग निर्माण करतात. प्रोटोझोआमुळे होणारे अनेक रोग म्हणजे मलेरिया, अमीबियासिस आणि झोपेचे आजार.
  • व्हायरस: सेल-मुक्त संसर्गजन्य एजंट जो इतर जीवांच्या पेशींमध्ये वाढतो आणि विकसित होतो. ते वनस्पती, प्राणी आणि मानवांच्या अनेक रोगांचे कारण आहेत, तसेच एड्स, हिपॅटायटीस, चेचक किंवा गोवर.
  • Helminths: ते मुक्त जिवंत वर्म्स किंवा मानवी परजीवी आहेत जे प्रौढ म्हणून मानवांमध्ये पुनरुत्पादन करू शकत नाहीत. यामुळे रोग होऊ शकतो, काही उदाहरणे टेपवर्म, वर्म्स किंवा लीच आहेत.
  • मशरूम: कारण बुरशी त्यांच्या स्वतःच्या पोषक घटकांचे संश्लेषण करू शकत नाही, त्यांना जीवांमध्ये परजीवीकरण करण्यास भाग पाडले जाते. कधीकधी या बुरशी निरुपद्रवी असतात आणि कोणत्याही प्रकारच्या संसर्गास कारणीभूत नसतात. तथापि, रोगजनक बुरशी कोणत्याही अवयवावर परिणाम करू शकते, परंतु सर्वात सामान्य म्हणजे वरवरचे संक्रमण जसे की त्वचा किंवा नखे.
  • आर्थ्रोपोड्स: आर्थ्रोपॉड्समध्ये, माइट्स त्वचेच्या आजारांना कारणीभूत ठरू शकतात तसेच gलर्जीनचा स्रोत बनू शकतात. खरुज हा एक संसर्गजन्य त्वचा रोग आहे जो खरुज माइट्समुळे होतो.

जरी आपण संसर्ग जोखीम निर्देशांकानुसार जैविक दूषित पदार्थांना चार गटांमध्ये विभागण्याचा विचार करू शकतो:

  • गट 1: या गटात ते जैविक घटक आहेत ज्यांना मानवी रोग होण्याची शक्यता नाही.
  • गट 2: तथापि, यात जैविक रोगजनकांचा समावेश आहे ज्यामुळे मानवी रोग होऊ शकतात, जरी त्यावर उपचार करण्यासाठी प्रभावी उपचार आहेत आणि ते सहजपणे पसरत नाहीत.
  • गट 3: या गटातील जैविक रोगजनकांमुळे गंभीर आजार आणि प्रसार होऊ शकतो, परंतु सामान्यतः प्रभावी उपचार आहेत. क्षयरोग किंवा हिपॅटायटीस किंवा एचआयव्ही कारणीभूत जीवाणू ही उदाहरणे आहेत.
  • गट 4: हा गट सर्वात धोकादायक रोगकारक आहे, तो सहजपणे पसरतो आणि साधारणपणे कोणताही प्रभावी उपचार नाही.

कारणे आणि परिणाम

औद्योगिक स्वच्छता

जैविक प्रदूषण घन, द्रव किंवा वायू अवस्थेत प्रदूषकांच्या विसर्जनामुळे होते. ते सहसा खालील प्रक्रियांमध्ये येणाऱ्या प्रक्रियेतून येतात:

  • विविध प्रकारचे उद्योग.
  • मायक्रोबायोलॉजी प्रयोगशाळा.
  • अन्न उत्पादन.
  • कृषी कामगार.
  • स्वच्छतेचे काम, विशेषतः रुग्णालयांमध्ये.
  • अवशेष काढा.
  • सांडपाणी प्रक्रिया.
  • कोणतीही क्रिया ज्याचा सजीवांशी संपर्क आहे.

हे विचारात घेतले पाहिजे की जैविक प्रदूषकांच्या क्रियाकलाप सुलभ करण्यासाठी पोषक घटकांची उपस्थिती, आर्द्रता आणि तापमान यासारख्या परिस्थिती पूर्ण केल्या पाहिजेत.

थोडक्यात, जैविक दूषिततेमुळे कोणत्याही प्रकारच्या जीवांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर रोग झाले आहेत आणि ते खूप वैविध्यपूर्ण आहेत. वैद्यकीय क्षेत्रातील प्रगतीबद्दल धन्यवाद, आज आपण जैविक प्रदूषकांमुळे होणाऱ्या बहुतेक रोगांवर उपचार करू शकतो. जरी नवीन प्रदूषक दिसून येत असले तरी त्यांच्याशी सामना करणे किंवा प्रतिबंध किंवा उपचार पद्धती शोधणे नेहमीच सोपे नसते.

हा विषय शक्य तितक्या कमी प्रमाणात आपले पर्यावरण प्रदूषित करण्याचे महत्त्व प्रतिबिंबित करण्यासाठी आहे, कारण आपण कोठे राहता आणि आपली आर्थिक क्षमता यावर अवलंबून, रोगाचा सामना करणे आपल्यासाठी उपचार घेणे सोपे आहे.

जैविक दूषित होण्याचे प्रतिबंध

जरी सूक्ष्मजीवांवर नियंत्रण ठेवणे अवघड असले तरी वस्तुस्थिती अशी आहे की खालील उपाय करून जैविक दूषितता टाळता येते:

  • वस्तू वारंवार स्वच्छ आणि निर्जंतुक करा जे आम्ही वापरतो आणि ज्या जागेत आपण राहतो.
  • आमच्या घरे, कार्यालये किंवा कामामध्ये निर्माण होणारा कचरा हाताळा आणि व्यवस्थित व्यवस्थापित करा आणि त्यांच्याशी थेट संपर्क टाळा.
  • नियुक्त कंटेनरमध्ये सेंद्रिय कचऱ्याची विल्हेवाट लावा.
  • कामकाजाच्या दिवसात, कार्यालयात आणि जागेवर, स्वच्छतेचे योग्य उपाय पाळले पाहिजेत.
  • आपल्या आजूबाजूच्या लोकांना किंवा प्राण्यांना देखील प्रभावित करू शकणारे व्हायरस किंवा संक्रमण टाळण्यासाठी नियतकालिक शारीरिक परीक्षा.
  • कर्मचाऱ्यांना कंपनीच्या स्वच्छताविषयक उपायांचे पालन करण्यास प्रशिक्षित करा आणि प्रोत्साहित करा.
  • मुलांना स्वच्छता आणि रोग प्रतिबंधाबद्दल शिकवा.

मला आशा आहे की या माहितीद्वारे आपण जैविक दूषितता आणि त्याची वैशिष्ट्ये याबद्दल अधिक जाणून घेऊ शकाल.


लेखाची सामग्री आमच्या तत्त्वांचे पालन करते संपादकीय नीति. त्रुटी नोंदविण्यासाठी क्लिक करा येथे.

टिप्पणी करणारे सर्वप्रथम व्हा

आपली टिप्पणी द्या

आपला ई-मेल पत्ता प्रकाशित केला जाणार नाही.

*

*

  1. डेटा जबाबदार: मिगुएल Áन्गल गॅटन
  2. डेटाचा उद्देशः नियंत्रण स्पॅम, टिप्पणी व्यवस्थापन.
  3. कायदे: आपली संमती
  4. डेटा संप्रेषण: कायदेशीर बंधन वगळता डेटा तृतीय पक्षास कळविला जाणार नाही.
  5. डेटा संग्रहण: ओकेन्टस नेटवर्क (EU) द्वारा होस्ट केलेला डेटाबेस
  6. अधिकारः कोणत्याही वेळी आपण आपली माहिती मर्यादित, पुनर्प्राप्त आणि हटवू शकता.