अन्न साखळी

अन्न साखळी

सर्व नैसर्गिक परिसंस्थांमध्ये पर्यावरणीय संतुलन आणि भौतिक वातावरण आणि सजीव प्राणी यांच्यात ऊर्जा प्रवाह आहे. हे म्हणून ओळखले जाते अन्न साखळी, जैविक समुदाय किंवा परिसंस्था बनविणार्‍या सजीवांच्या निरनिराळ्या प्रजातींद्वारे सेंद्रिय पदार्थ आणि ऊर्जा हस्तांतरित करण्याच्या या यंत्रणेत अन्न साखळी किंवा खाद्य साखळी. यामुळे अन्नाची साखळी त्यांच्या अस्तित्वासाठी आणि विकासासाठी इकोसिस्टमची सर्वात महत्वाची घटक बनते.

म्हणूनच, आम्ही हा लेख आपल्याला अन्न साखळीची सर्व वैशिष्ट्ये, महत्त्व आणि प्रकारांबद्दल सांगण्यासाठी समर्पित करणार आहोत.

मुख्य वैशिष्ट्ये

इकोसिस्टममध्ये ट्रॉफिक साखळी

हे लक्षात घेतले पाहिजे की सर्व जैविक समुदाय वेगवेगळ्या प्रकारच्या जीवनांनी बनलेले आहेत. इकोसिस्टममध्ये राहणारे भिन्न प्राणी एकमेकांशी आणि शारीरिक वातावरणाशी संबंधित आहेत. याचा अर्थ असा की त्यांना राहण्याची जागा सामायिक करायची होती आणि जगण्याची आणि पुनरुत्पादनाची स्पर्धा करावी लागली. प्रजातींच्या अस्तित्वासाठी मुख्य घटक म्हणजे अन्न. म्हणून, असे काही सजीव प्राणी आहेत ते झाडे खातात, इतर भक्षक आणि इतर सफाई कामगार असतात. संपूर्ण सर्किट ज्यामध्ये सहसा सेंद्रिय पदार्थांच्या एक्सचेंजद्वारे सजीव प्राण्यांच्या अस्तित्वाचा समावेश होतो आणि सेंद्रीय पदार्थांच्या या एक्सचेंजमधून प्राप्त केलेली ऊर्जा एक ट्रॉफिक साखळी म्हणून समजली जाते.

प्रत्येक सजीव जीवनाच्या कार्याच्या प्रकारावर आधारित खाद्य साखळी वेगवेगळ्या दुव्यांपासून बनलेली असते. अशाप्रकारे, आम्ही अन्न साखळीत उत्पादक, ग्राहक आणि विघटन करणारे याबद्दल बोलू शकतो. अन्नातील साखळींमध्ये जीवंत कोणती भिन्न कार्ये पूर्ण करतात ते पाहू या:

  • उत्पादक: अजैविक पदार्थांचा वापर करून उर्वरित सजीवांचे पोषण करण्यास आणि त्यांच्या स्वतःच्या विकासासाठी सूर्यप्रकाशासारख्या उर्जा स्त्रोतासाठी ते जबाबदार आहेत. उदाहरणार्थ, प्रकाशसंश्लेषणाच्या माध्यमातून वनस्पती पोषकद्रव्ये आत्मसात करू शकतात. इतर जिवंत वस्तूंसाठी वनस्पती अन्न म्हणून काम करतात.
  • ग्राहक: ते असे आहेत जे इतर प्राण्यांच्या सेंद्रिय विषयावर आहार घेतात. हे सजीव प्राणी उत्पादक किंवा इतर ग्राहक असू शकतात. या प्रकरणात, ते भक्षक म्हणून काम करतील. प्रकरणानुसार आम्ही ग्राहकांना प्राथमिक आणि दुय्यम म्हणून कॉल करू शकतो.
  • विघटन करणारे: ते असे आहेत जे सेंद्रिय पदार्थांचे विघटन करण्याच्या कारणास्तव त्याचे सर्वात मूलभूत घटक कमी करण्यास जबाबदार आहेत. हे विघटित करणारे मुख्यत: बुरशी, कीटक जीवाणू असतात जे पर्यावरणामध्ये असतात.

अन्न साखळी

मॅटर एक्सचेंज

हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे की अंतिम ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी पदार्थाच्या प्रसारामध्ये उष्णतेचा काही भाग असतो. फूड चेन किंवा पातळीवरील प्रत्येक दुवा एक चक्र आहे जो एक विशिष्ट शिल्लक राखतो. अन्न साखळीची समस्या मानवाची आहे. माणसाचा हस्तक्षेप किंवा काही प्रकारचे नैसर्गिक अपघात प्रजाती विझविण्यास सक्षम असलेल्या अन्न साखळीत असंतुलन निर्माण करते. ते दीर्घकालीन पर्यावरणीय हानी व्युत्पन्न करण्यास देखील सक्षम आहेत.

इकोसिस्टमच्या अन्न साखळीवर होणारे सर्वात नैसर्गिक परिणाम आक्रमक प्रजातींमुळे होते. या प्रजाती स्थानिक प्रजाती विस्थापित करतात. इतर छोट्या प्रजातींचे उच्छृंखल प्रसार रोखण्यासाठी काही कीटकांचा शिकार विझल्यास हे देखील होऊ शकते. मानवांच्या बाबतीत, इबेरियन लांडग्यांच्या लोकसंख्येमध्ये घट झाल्यामुळे सशांचे प्रमाण वाढते आहे. हे ससे पिकाचे नुकसान करतात.

अशा खाण्यांच्या साखळ्या आहेत ज्यात एका दुव्यावरून दुसर्‍या दुव्यावर जाताना टक्केवारीची शक्ती नष्ट होते. हे सर्वात सामान्य आहे. म्हणूनच, जेव्हा ग्राहकाचा अंतिम दुवा गाठला जातो तेव्हा पदार्थाच्या प्रसाराचा महत्त्वपूर्ण भाग गमावला जातो. त्या बदल्यात, रासायनिक उर्जा एका ऊतीपासून दुसर्‍या ऊतकात बदलली जाते. लांडगा गवत खात नाही, परंतु ते ससे खातो, जे यामधून घास खातात. गवतची उर्जा बदललेल्या रूपात लांडग्यांपर्यंत पोचली. जरी त्याने वाटेवर आपली काही ऊर्जा गमावली असली तरी, शेवटी लांडगाने त्याचे गुणधर्म खाल्ले.

खाद्य साखळीचे प्रकार

ट्रॉफिक दुवा

आम्ही अस्तित्त्वात असलेल्या खाद्य साखळीचे मुख्य प्रकार कोणते ते दर्शविणार आहोत. ते ज्या निवासस्थानावर आहेत त्यानुसार आम्ही दोन प्रकारच्या ट्रॉफिक साखळ्यांविषयी बोलू शकतोः

  • स्थलीय खाद्य साखळ्या: ते असे आहेत जे कॉन्टिनेन्टल शेल्फच्या भागात घडतात. ते पृथ्वीच्या पृष्ठभागाखाली देखील येऊ शकतात. उदाहरणार्थ, आम्हाला वाळवंटातील उष्णकटिबंधीय कॅलेडेरस, उष्णकटिबंधीय जंगले इ. आढळतात.
  • जलीय अन्न साखळ्या: समुद्री किंवा तलावाच्या वातावरणात उद्भवणारे असेच आहेत. ते सहसा जलचर जीवनाशी जुळवून घेणार्‍या प्राण्यांनी बनलेले असतात. ट्रॉफिक चेन विकसित होते तेथे पाणबुडी देखील आढळू शकतात. किनारपट्टीचे झोन आणि पाताळ झोन देखील जलीय क्षेत्राशी संबंधित आहेत.

ट्रॉफिक लेव्हल म्हणजे पदार्थांचे उत्पादन आणि देवाणघेवाण करण्याचे वेगवेगळे भाग दर्शवितात. फूड चेनचा प्रत्येक भाग ट्रॉफिक लेव्हल म्हणून ओळखला जातो. पौष्टिक क्रियाकलाप आणि पौष्टिकतेची वाटणी करण्यास जबाबदार असणा different्या विविध प्रजाती म्हणजे त्या परिसंस्थेच्या संपूर्ण फूड सर्किट व्यापतात.

याचा अर्थ भिन्न ट्रॉफिक पातळी खालीलप्रमाणे असू शकतात:

  • उत्पादक: हे जीवनशैलीचे असे प्रकार आहेत ज्यांचे पालनपोषण ऑटोट्रोफिक पद्धतीने केले जाऊ शकते. याचा अर्थ असा आहे की ते स्वतःच्या अन्नाचे संश्लेषण करण्यास सक्षम आहेत.
  • ग्राहकः ते असे जिवंत आणि विषम प्राणी आहेत ज्यांना स्वतःचे पोषण करण्यासाठी सेंद्रिय पदार्थांचे सेवन केले पाहिजे. ते खालील 4 रॅग्जमध्ये विभागले गेले आहेत: प्राथमिक, माध्यमिक, तृतीयक आणि चतुर्थांश. प्राथमिक ते उत्पादकांना खायला देणारे शाकाहारी प्राणी आहेत. दुय्यम ते आहेत जे इतर प्राथमिक ग्राहकांना खाद्य देतात परंतु लहान शिकारी असतात. तृतीयक हे मोठे शिकारी असतात जे दुय्यम ग्राहकांवर शिकार करतात. किंवा क्वाटरनरीज हे मोठे भक्षक आहेत जे तृतीयक किंवा दुय्यम ग्राहकांना खाद्य देतात आणि त्यांच्याकडे नैसर्गिक भक्षक नाहीत.
  • विघटन करणारे: असे म्हटले जाऊ शकते की हा निसर्गाचा पुनर्वापर विभाग आहे. हे कचरा आणि विघटन करणारे सेंद्रिय पदार्थांवर खाद्य देते. हे त्याच्या सर्वात मूलभूत साहित्यांमधील वस्तू कमी करण्यास मदत करते. डिकॉम्पोजर्सची इतर नावे डेट्रॉफेफेज आणि सॅप्रोफेज आहेत.

मी आशा करतो की या माहितीसह आपण अन्न शृंखला आणि इकोसिस्टम्ससाठी त्याचे महत्त्व याबद्दल अधिक जाणून घेऊ शकता.


लेखाची सामग्री आमच्या तत्त्वांचे पालन करते संपादकीय नीति. त्रुटी नोंदविण्यासाठी क्लिक करा येथे.

टिप्पणी करणारे सर्वप्रथम व्हा

आपली टिप्पणी द्या

आपला ई-मेल पत्ता प्रकाशित केला जाणार नाही.

*

*

  1. डेटा जबाबदार: मिगुएल Áन्गल गॅटन
  2. डेटाचा उद्देशः नियंत्रण स्पॅम, टिप्पणी व्यवस्थापन.
  3. कायदे: आपली संमती
  4. डेटा संप्रेषण: कायदेशीर बंधन वगळता डेटा तृतीय पक्षास कळविला जाणार नाही.
  5. डेटा संग्रहण: ओकेन्टस नेटवर्क (EU) द्वारा होस्ट केलेला डेटाबेस
  6. अधिकारः कोणत्याही वेळी आपण आपली माहिती मर्यादित, पुनर्प्राप्त आणि हटवू शकता.